09982339090 - 02144459029 - 02144432395
دیدبان سنجش امیرکبیر
09982339090 - 02144459029 - 02144432395
dsak13583@gmail.com
بازرسی جرثقیل سقفی یکی از ضروری ترین اقدامات ایمنی در محیط های صنعتی است که اغلب نادیده گرفته می شود، درست تا لحظه ای که یک سیم بکسل فرسوده یا یک قلاب ترک خورده باعث سقوط باری چند تنی از بالای سر کارگران شود. جرثقیل سقفی یکی از پرکاربردترین و در عین حال حساس ترین تجهیزات در سوله ها و کارخانه های صنعتی است که هر روز بارهای سنگین را در ارتفاع جابه جا می کند، و ایمنی آن مستقیما به دقت، تخصص و تناوب بازرسی های فنی بستگی دارد. غفلت از بازرسی منظم جرثقیل سقفی نه تنها می تواند منجر به آسیب جانی و خسارت مالی سنگین شود، بلکه هزینه های تعمیر و توقف پروژه را نیز به شدت افزایش می دهد. در این راهنما به طور کامل به بررسی اصول، مراحل، استانداردهای ملی و بین المللی، و نکات کلیدی بازرسی جرثقیل سقفی می پردازیم تا با آگاهی کامل بتوانید ایمنی محیط کار خود را تضمین کنید.
در همه محیط های صنعتی با تجهیزات سنگین از جرثقیل های سقفی استفاده می شود. مهم ترین ویژگی این ابزارها، عدم اشغال فضای کاری به دلیل نصب در ارتفاع و قابلیت جابه جایی آسان آن است. این نوع از ماشین آلات که در سوله ها و کارخانجات کاربرد زیادی دارند، دسته بندی های متفاوتی دارند. جرثقیل ها براساس نیروی مورد استفاده برای بالا بردن اجسام، سه دسته الکتریکی، پنوماتیکی و دستی تقسیم می شوند. مکانیزم مورد استفاده برای جرثیل ها نیز از دو نوع زنجیری و سیم بکسل است. شما می توانید براساس نیاز محیط صنعتی مورد نظر خود، از انواع جرثقیل سقفی تک کاره و چندکاره استفاده کنید.
کاربرد اصلی جرثقیل سقفی در جابه جایی اجسام سنگین در محیط های صنعتی است. هرگونه آسیب در اجزا و خطا در عملکرد این ماشین می تواند ایمنی جرثقیل سقفی را تحت تاثیر قرار دهد. افتادن اجسام، آسیب به نیروی انسانی و تخریب تجهیزات ازجمله خطراتی است که احتمال وقوع آن ها با بازرسی جرثقیل سقفی به حداقل می رسد. از اهداف بازرسی جرثقیل سقفی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
بازرسی جرثقیل سقفی توسط متخصصین این کار و براساس دستورالعمل بازرسی جرثقیل سقفی انجام می شود. این ماشین اجزا و قطعات مختلفی دارد که باید در بازدیدهای دوره ای مورد بررسی قرار گیرند. ازجمله مواردی که در این بازدیدها اهمیت دارند عبارتند از:
با توجه به قطعات زیاد و متنوعی که جرثقیل های سقفی را تشکیل می دهند، بهتر است بازرسی جرثقیل های سقفی به صورت مرحله به مرحله انجام شده و تمامی قسمت های مهم و در معرض آسیب را شامل شود. این قطعات شامل سیم بکسل، قلاب بلبرینگ ها، فلنج، تابلو برق، کالسکه، درام و … هستند. در این بخش به بررسی ایمنی هر یک از این اجزا و ایمنی کار با جرثقیل سقفی می پردازیم.
بازرسی سیم بکسل جرثیل سقفی با هدف یافتن مفتول های شکسته به صورت چشمی انجام می شود. نکته مهم دیگر درخصوص سیم بکسل، بررسی قطر آن و قطعاتی مانند قرقره ها و درام های مرتبط با آن است. شما در بازرسی سیم بکسل جرثقیل سقفی باید به دنبال ساییدگی، کشیدگی بیشتر از حد استاندارد، خوردگی، لرزش در سیم بکسل، پیچ خوردگی یا تاب برداشتن و آسیب های حرارتی باشید.
اگر جرثقیل سقفی شما در حین کار کردن سر و صدای زیادی ایجاد می کند، ممکن است دچار ناترازی شده باشد. بازرسی جرثقیل سقفی از نظر تراز بودن باید توسط افراد آموزش دیده بررسی شود. این کار به دلیل اهمیت این امر و جلوگیری از آسیب های ناشی از تاترازی انجام می شود. فشار زیاد بر موتور و شکستن بلبرینگ ها ازجمله آسیب هایی است که در اثر تراز نبودن جرثقیل سقفی ایجاد می شود.
بازرسی بلبرینگ ها به دلیل آسیب پذیری بالا بسیار مهم است. این قطعات به دلیل تحمل فشار زیاد و ایجاد سایش و اصطحکاک، نیاز به تعمیر و تعویض دوره ای دارند. در بازرسی این قطعه به عمر مفید آن دقت کنید. درصورتی که زودتر از موعد دچار خرابی شد، به دنبال آسیب های جدی تر در جرثقیل سقفی بگردید.
فلنج ها نوعی از اتصالات محسوب می شوند که در اثر فشار زیاد ممکن است دچار سایش شده یا شل شوند. شما می توانید این نوع از اتصالات را در بدنه جرثقیل سقفی ببینید. در بازرسی دوره ای که از جرثقیل های سقفی بعمل می آید، فلنج ها و سایر اتصالات بخش مهمی را به خود اختصاص می دهند.
تابلو برق ها به دلیل کنترل بخش الکتریکی جرثقیل های سقفی، از اجزای مهم و حیاتی این ماشین آلات محسوب می شوند. تمامی سیم کشی های جرثقیل سقفی به این بخش مرتبط هستند؛ ازاین رو بررسی و کنترل تابلو برق در هر دوره بازرسی جرثقیل اهمیت زیادی دارد. وجود نقص یا اختلال در اجزای تابلو برق می تواند باعث قطع ارتباط میان ریموت کنترل و جرثقیل شده و در نتیجه، امکان استفاده صحیح از دستگاه را مختل کند.
در کنار تابلو برق، سیستم برق رسانی جرثقیل نیز باید به طور دقیق مورد بررسی قرار گیرد. در این بخش ممکن است این سؤال مطرح شود که جاروبک جرثقیل سقفی چیست و چه نقشی در عملکرد دستگاه دارد؟ جاروبک یکی از اجزای سیستم انتقال جریان برق به قسمت های متحرک جرثقیل است که وظیفه برقراری تماس الکتریکی مناسب و انتقال جریان را بر عهده دارد. فرسودگی، شکستگی یا تماس نامناسب جاروبک می تواند موجب اختلال در برق رسانی و عملکرد نامناسب جرثقیل شود؛ بنابراین وضعیت این قطعه نیز باید در بازرسی های دوره ای کنترل شود.
قلاب بخش مهمی از جرثقیل سقفی محسوب می شود که مستقیما به جابه جایی بار مربوط است. قلاب براساس ظرفیت جرثقیل انتخاب می شود و اعمال بار بیش از ظرفیت می تواند منجر به شکستن آن شود. حوادث ناشی از شکستن قلاب جرثقیل سقفی می تواند آسیبهای جبران ناپذیری را رقم بزند. در بازدیدهای دوره ای، قلاب را از نظر تناسب با جرثقیل و بار بررسی کنید و از عدم وجود ترک اطمینان حاصل نمایید.
اپراتور جرثقیل سقفی نقش مهمی در ایمنی استفاده از این ماشین دارد. مدارک مربوط به آموزش اپراتور باید در بازرسی جرثقیل سقفی بررسی شود. موارد مهم در بازرسی های روزانه باید به این افراد آموزش داده شده و به درستی انجام شود. جلوگیری از رفت و آمد زیر جرثقیل در هنگام جابه جایی بار، رها نکردن جرثقیل در حین بارگیری، تناسب بار با ظرفیت جرثقیل، نحوه صحیح بارگیری و هدایت آن ازجمله نکات ایمنی مربوط به اپراتور جرثقیل سقفی است.
بررسی ایمنی کالسکه برای آن دسته از جرثقیل های سقفی که مجهز به این قطعه هستند، بسیار مهم است. کلیه بخش هایی که بر کالسکه تعبیه شده اند مانند الکتروموتور، گیربکس و قلاب باید مورد بازرسی قرار گیرند و از ایمنی اتصالات آن ها اطمینان حاصل کرد. وضعیت ریل و مسیر حرکت کالسکه، حفاظ ها و تراز بودن کالسکه نیز باید بررسی شوند.
طول دهانه جرثقیل ها بسیار متفاوت است و به نوع ماشین بستگی دارد. در بازرسی های دوره ای باید اجزای مختلف دهانه و کلیه اتصالات آن مورد بررسی قرار گیرد. فرسودگی، زنگ زدگی، شل بودن اتصالات می تواند زیر فشار بارهای سنگین خسارت های زیادی را ایجاد کند.
با توجه به سخت بودن تعویض درام جرثقیل سقفی، سلامت آن بسیار مهم است. ازجمله نکاتی که در بازرسی جرثقیل های سقفی باید مورد توجه قرار گیرد، وضعیت شیارهای درام است. ساییدگی آن ها می تواند منجر به پارگی زودهنگام سیم بوکسل شود. وضعیت پیچش کابل روی درام نیز باید مورد بازرسی قرار گیرد. پیچش شل و بی نظم کابل به دور درام می تواند عملکرد و ایمنی این قطعه را کاهش دهد.
اجزای تشکیل دهنده جرثقیل سقفی مانند هر ماشین صنعتی دیگری، برای تولید، نصب و استفاده از استانداردهای مشخصی پیروی می کنند. مهم ترین استانداردی که برای ایمنی جرثقیل سقفی مورد استفاده قرار می گیرد، استاندارد ASME B30.2 از ایالات متحده آمریکا است. این استاندارد کلیه موارد مربوط به جرثقیل های سقفی از تولید تا بهره برداری و بازرسی را شامل می شود. استاندارد ISO 14122-1 نیز درخصوص ایمنی ماشین آلات صنعتی و استاندارد ISO 14122-2 برای ایمنی جرثقیل های صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد.
استاندارد ملی جرثقیل سقفی نیز به مجموعه ای از قوانین گفته می شود که توسط سازمان ملی استاندارد ایران برای این ماشین آلات تعیین شده است. این استاندرد ملی عموما براساس استانداردهای آمریکایی گفته شده تدوین شده است، اما برخی از قوانین محلی نیز در آن درنظر گرفته می شود. استاندارد ملی جرثقیل سقفی در ایران از نصب تا نگهداری و بازرسی، استاندارد ISIRI 6306-1 نام دارد. علاوه بر استانداردهای گفته شده، استاندارد آلمانی DIN 15018، استاندارد ISO 4306 و استاندارد FEM اروپا نیز برای جرثقیل های سقفی استفاده می شود.
استاندار آمریکایی ASME B30.2 به عنوان مرجعی برای بازرسی جرثقیل های سقفی به شمار می رود و زیرمجموعه استاندارد ASME B30 برای ماشین آلات و تجهیزات جابه جایی بار و انواع بالابرها است. این استاندارد پنج نوع از بازرسی ازجمله بازرسی اولیه، عملکردی، بازرسی های مکرر، دوره ای و بازرسی از تجهیزاتی که به صورت منظم مورد استفاده قرار نمی گیرند را شامل می شود. بدیهی است که کلیه موارد مشاهده شده در بازرسی ها باید با ذکر تاریخ در سابقه جرثقیل سقفی ثبت شود.
با رعایت نکات ایمنی درخصوص کار با جرثقیل سقفی، احتمال وقوع حوادث جانی و مالی در محیط های صنعتی به طور چشمگیری کاهش می یابد. آموزش صحیح و انجام بازرسی براساس دستورالعمل بازرسی جرثقیل سقفی نقش مهمی در این امر ایفا می کند. شما می توانید با کنترل موارد زیر حین بازرسی، از بسیاری از مشکلات و هزینه ها پیشگیری نمایید.
به دلیل اهمیت ایمنی کار با جرثقیل سقفی در کارگاه ها، سوله ها و کارخانجات صنعتی، بازرسی فنی به روش های مختلفی برای این ماشین آلات انجام می شود. این بازرسی ها منجر به افزایش طول عمر جرثقیل ها و کاهش هزینه ها خواهد شد. بازرسی فنی برای جرثقیل های سقفی به سه دسته کلی بازرسی اولیه، بازرسی دوره ای و بازرسی ویژه تقسیم می شود. بازرسی اولیه، مجموعه بازرسی هایی است که قبل از نصب و حین راه اندازی انجام شده و بازرسی دوره ای در حین کار با جرثقیل ها برای کنترل صحت عملکرد آن ها انجام می شود. بازرسی های ویژه نیز باید قبل از راه اندازی مجدد جرثقیل سقفی بعد از هرگونه خرابی قطعات یا وقوع حوادث انجام شود. مراحل مختلفی برای بازرسی فنی مطابق با استاندارد ملی جرثقیل سقفی وجود دارد. این مراحل عبارتند از:
وجود علائم و برچسب ها برای ایمنی کار با جرثقیل سقفی ضروری است. این علائم باید مطابق با استاندارد ANSI Z535.4 تهیه شده و در محل مناسب نصب گردند. این علامت ها که شامل هشدارهایی برای جلوگیری از حوادث و الزامات کار با جرثقیل ها هستند، باید در بازرسی های دوره ای کنترل شوند. وجود این علامت ها، نصب در محل مناسب، تطابق با استانداردها و خوانا بودن آن ها از جمله مواردی هستند که در بازرسی ها باید مورد توجه قرار گیرند. برخی از این علائم و برچسب ها عبارتند از:
داشتن چک لیست بازرسی جرثقیل سقفی و سایر تجهیزات و ماشین آلات صنعتی، می تواند تاثیر بالایی در کنترل دقیق قبل از شروع عملیات داشته باشد. این چک لیست ها عموما شامل نام یا کد جرثقیل، مشخصات آن، نام بازدیدکننده و تاریخ بازدید بوده و پس از تکمیل باید توسط بازرس ایمنی و سرپرست کارگاه تایید شود. در چک لیست بازرسی ایمنی جرثقیل سقفی قسمت های مختلفی مورد بررسی قرار می گیرد که برخی از آنها شامل موارد زیر است:
انجام دقیق و منظم بازرسی جرثقیل سقفی نقش مهمی در پیشگیری از حوادث، کاهش هزینه های تعمیر و افزایش عمر مفید این تجهیزات دارد. تیم کارشناسان دیدبان سنجش امیرکبیر با تکیه بر استانداردهای ملی و بین المللی، بازرسی کامل جرثقیل سقفی شما را در محل پروژه انجام داده و پس از تایید سلامت دستگاه، گواهینامه معتبر صادر می کند. برای دریافت مشاوره رایگان و هماهنگی زمان بازرسی همین حالا با کارشناسان ما تماس بگیرید.
