- تماس:۰۲۱-۴۴۴۵۹۰۲۹
- dsak13583@gmail.com
- هفت روز هفته، پاسخگوی شما هستیم
برچسب انرژی ساختمان سندی رسمی است که کارایی و بهره‌وری انرژی یک ساختمان را بر اساس معیارهای ملی نشان میدهد. این گواهی، ساختمان را در یکی از رده‌های A تا G قرار میدهد؛ رده A کم‌مصرف‌ترین و رده G پرمصرف‌ترین است. معیارهای تعیین این رده در استاندارد ملی ۱۴۲۵۳ برای ساختمانهای مسکونی و استاندارد ۱۴۲۵۴ برای ساختمانهای غیرمسکونی (از جمله اداری) تعریف شده است.
خدمتی که ما ارائه می‌کنیم، مجموعه کامل اقدامات لازم برای آماده‌سازی، محاسبه و همراهی در صدور این برچسب است. برای ساختمانهای موجود، فرآیند بر پایه ممیزی انرژی و بررسی مصرف واقعی برق و گاز انجام میشود. برای ساختمانهای در حال ساخت یا جدید، بر اساس اسناد طراحی، مشخصات پوسته، تأسیسات و شبیه‌سازی عملکرد حرارتی پیش می‌رود. در هر دو حالت، خروجی کار گزارشی دقیق است که علاوه بر رده نهایی، نقاط ضعف اصلی مصرف انرژی و راهکارهای عملی بهبود را هم مشخص میکند. این گزارش توسط بازرس انرژی بررسی و در نهایت منجر به صدور گواهی معتبر میشود.
در سالهای اخیر فشار روی ساختمانهای اداری و دولتی برای دریافت این برچسب بیشتر شده و در بسیاری از استانها فرآیند بازرسی و صدور برای ساختمانهای دستگاههای اجرایی در حال اجراست. اگر ساختمان شما اداری است و هنوز رده انرژی مشخصی ندارد، بهتر است زودتر اقدام کنید تا هم از وضعیت واقعی مصرف مطلع شوید و هم برای الزامات پیش رو آماده باشید.
آنچه در ادامه می‌خوانید از زاویهٔ تیمی نوشته شده که ساختمانهای مسکونی، اداری، تجاری و صنعتی را برای تعیین معیار مصرف انرژی ممیزی میکند؛ پس به‌جای کلی‌گویی، روی همان چیزی تمرکز دارد که کارشناس در محل اندازه می‌گیرد، در محاسبات وارد میکند و در گزارش می‌نویسد. اگر موتورخانهٔ ساختمان هم در دستور کار شماست، بازرسی موتورخانه ساختمان در همان مراجعه قابل انجام است.
در این صفحه با مفهوم برچسب انرژی، انواع گواهینامه، رده‌های A تا G، مراحل اجرای کار، مدارک لازم، نحوه محاسبهٔ شاخص مصرف، دستورالعمل ساختمانهای اداری، عوامل مؤثر بر هزینه و پرسش‌های پرتکرار آشنا می‌شوید. برای ارزیابی انطباق تأسیسات با مقررات مصرف انرژی هم بازرسی معیار مصرف انرژی خدمت جداگانهٔ ما است.
اگر فرصت خواندن کل صفحه را ندارید، همین بخش تصویر کاملی از کار به شما میدهد: چه چیزی اندازه‌گیری میشود، چه مدرکی لازم است، چقدر طول میکشد و خروجی نهایی چیست.
برچسب انرژی ساختمان، مصرف سالانهٔ انرژی را به ازای هر مترمربع زیربنای مفید اندازه می‌گیرد و نتیجه را به یک حرف از A تا G ترجمه میکند. این حرف تنها یک نشان تزئینی نیست؛ پشت آن یک شاخص عددی با واحد کیلووات‌ساعت بر مترمربع در سال قرار دارد که با معیار ملی همان کاربری و همان اقلیم مقایسه شده است.
برای ساختمان موجود، مبنای کار مصرف واقعی است: قبوض برق و گاز یک تا سه سال گذشته، مساحت مفید، و وضعیت پوسته و تأسیسات که کارشناس در محل می‌بیند. برای ساختمان در حال ساخت، مبنا اسناد طراحی است: مشخصات عایق، پنجره، سیستم گرمایش و سرمایش و روشنایی، که با شبیه‌سازی عملکرد حرارتی به یک شاخص پیش‌بینی‌شده تبدیل میشود.
خروجی کار دو چیز است: گواهی برچسب انرژی با رده مشخص، و گزارش فنی که می‌گوید انرژی ساختمان کجا هدر می‌رود و با چه ترتیبی میشود جلویش را گرفت. همین گزارش است که بهینه‌سازی مصرف انرژی را از حرف به برنامهٔ اجرایی تبدیل میکند؛ بدون آن، هر اقدامی حدس است.
زمان متعارف کار، در صورت آماده بودن مدارک، پنج تا دوازده روز کاری است و اعتبار گواهی حدود پنج سال. هزینه به متراژ مفید، کاربری و پیچیدگی تأسیسات بستگی دارد و پیش از شروع کار به‌صورت شفاف اعلام میشود.
گواهینامه برچسب انرژی ساختمان؛ به منظور اطلاع‌رسانی از رده‌های انرژی انجام میشود که به صورت عدد یا حروف نوشته شده است. مصرف انرژی هر یک از وسایل و تجهیزات، در رده خاصی قرار دارند که منجر به متغیر بودن انرژی مصرفی در انواع ساختمان می‌شوند. این میزان مصرف انرژی در هر ساختمان باید به طور دقیق محاسبه و نوشته شود. همه ساختمان‌هایی که فعالیت خود را شروع می‌کنند، اعم از مسکونی و غیر مسکونی، باید طبق استانداردهای ملی گواهینامه برچسب داشته باشند یا نسبت به تهیه آن اقدامات لازم را انجام دهند. میزان راندمان انرژی ساختمان فقط از طریق تهیه برچسب انرژی قابل مشاهده است. زمان دقیقی برای اقدام به دریافت برچسب انرژی در نظر گرفته نمی‌شود و میتوان در هر زمانی آن را برای ساختمان تهیه کرد.
بزرگترین معیاری که برای صدور گواهینامه معرفی شده است، میزان مصرف انرژی هر کدام از تجهیزات ساختمانی است. هر وسیله و تجهیزات در رده خاصی قرار دارد که سازمان ملی استاندارد میزان حداقلی و حداکثری را برای مصرف آن‌ها در نظر گرفته است. حروفی که برای ردهبندی استاندارد برچسب تعیین کرده‌اند، از A تا G است. این حروف بر اساس میزان مصرف انرژی از رنگ قرمز تا سبز طراحی شده‌اند. رده G نشان‌دهنده کمترین صرفه در انرژی است و برای یک ساختمان پرمصرف در نظر گرفته میشود. A به رنگ سبز است و به منظور نشان دادن بیشترین صرفه‌جویی در یک ساختمان برای مصرف انرژی کاربرد دارد.
یک نکته که در عمل زیاد باعث سوءتفاهم میشود: برچسب انرژی ساختمان با برچسب انرژی لوازم خانگی یکی نیست. آن برچسب، مصرف یک دستگاه را ردهبندی میکند؛ این یکی، مصرف کل یک ساختمان را. اگر می‌خواهید منطق مشترک ردهبندی و رنگها را دقیق‌تر بشناسید، راهنمای جامع برچسب مصرف انرژی همین موضوع را باز کرده است.
شرکت سنجش امیرکبیر طبق آخرین مصوبه‌ها و نکات پیرامون آن این خدمات را زیر نظر بهترین متخصصین ارائه میدهد.
رده انرژی، نسبت مصرف واقعی ساختمان به معیار ملی همان کاربری است. جدول زیر همان چیزی است که مالک یا مدیر ساختمان بعد از دیدن حرف روی گواهی می‌خواهد بداند: این حرف در عمل چه می‌گوید و قدم بعدی چیست.
| رده | رنگ برچسب | معنای عملی | اقدام پیشنهادی |
|---|---|---|---|
| A | سبز تیره | مصرف بسیار کمتر از معیار ملی؛ پوسته و تأسیسات هر دو بهینه‌اند. | نگهداری وضعیت موجود و پایش سالانهٔ مصرف. |
| B | سبز | مصرف کمتر از معیار؛ ساختمان خوبی است با چند نقطهٔ قابل بهبود. | اصلاح‌های کم‌هزینه مثل تنظیم کنترل‌ها و روشنایی. |
| C | سبز روشن | مصرف نزدیک و کمی پایین‌تر از معیار؛ وضعیت قابل قبول. | عایق‌کاری نقطه‌ای و بهینه‌سازی موتورخانه. |
| D | زرد | مصرف در حد معیار ملی؛ متوسط رو به پرمصرف. | برنامهٔ بهبود مرحلهای با اولویت تأسیسات. |
| E | نارنجی | مصرف بیشتر از معیار؛ هدررفت انرژی محسوس است. | ممیزی تفصیلی و اصلاح پوسته و سیستم گرمایش. |
| F | نارنجی تیره | مصرف قابل توجه بالاتر از معیار؛ هزینهٔ جاری سنگین. | بازنگری اساسی تأسیسات و پنجره‌ها. |
| G | قرمز | پرمصرف‌ترین رده؛ کمترین صرفه در مصرف انرژی. | بازسازی انرژی‌محور با برآورد بازگشت سرمایه. |
فاصلهٔ یک رده با رده بعدی عدد کوچکی نیست؛ در ساختمانهای اداری، جابه‌جایی دو رده می‌تواند بخش محسوسی از قبض سالانه را جابه‌جا کند. به همین دلیل گزارش ما همیشه می‌گوید با کدام اقدام، کدام رده در دسترس است.
این برچسب انرژی در انواع مختلفی صادر می‌گردد. از زمانی که زمین خالی خریداری میشود تا زمانی که آماده تحویل شده است، مراحل و موقعیت‌های گوناگونی را پشت سر می‌گذارد. گواهی‌نامه‌ای که برای برچسب انرژی صادر میشود؛ مربوط به سه نوع از ساختمان است که عبارتند از:
تفاوت این سه نوع، تفاوت در سند مبنا است: در دو نوع اول، اسناد طراحی و اجرا مبنای محاسبه‌اند و در نوع سوم، رفتار واقعی ساختمان. انتخاب نوع درست در همان تماس اول مشخص میشود و مستقیماً روی فهرست مدارک و مدت کار اثر می‌گذارد.
شرکت سنجش امیرکبیر با بهره‌گیری از نیروهای متخصص ایرانی بستری را فراهم کرده که میزان مصرف انرژی خود را به راحتی بهینه‌سازی کنید.
هر ساختمانی در ابتدا باید به صورت نقشه‌کشی و طراحی اولیه انجام شود تا بتوان به صورت کلی پایه‌ریزی ساختمان را انجام داد. پوسته و تاسیسات مکانیکی و الکتریکی باید مشخص شوند؛ سپس، گواهی برچسب انرژی برای این ساختمان صادر خواهد شد. در این موقعیت میتوان به راحتی میزان مصرف انرژی را مشخص کرد.
بخش مهمی که در طراحی و ساخت سازه وجود دارد، بازرسی متخصصان در مراحل مختلف تکمیل ساختمان است. در این مورد باید ابتدا مدارک طراحی را تحویل دهید؛ سپس، با نظارت متخصصان سیستم‌های انرژی، پنجره‌های دوجداره، عایق‌های حرارتی ساختمان و تاسیسات گرمایشی و سرمایشی ارزیابی و مورد بررسی قرار می‌گیرد.
با توجه به اینکه سازه‌های ساخته شده، برچسب انرژی ندارند، باید برای اخذ برچسب انرژی از طریق قبوض اقدام نمایند. برچسبی که برای هر ساختمان صادر میشود، با توجه به میزان مصرف انرژی محاسبه می‌گردد. قبوضی از جمله آب، برق و گاز راهی بسیار مطمئن برای پیدا کردن صرف انرژی هر ساختمان در نظر گرفته می‌شوند.
در ویرایش‌های جدید استاندارد، تمرکز طرح ملی روی ساختمانهای موجود است؛ با این حال برای پروژه‌های در حال ساخت، ارزیابی طراحی همچنان ابزار مؤثری است تا پیش از بتن‌ریزی و نصب تأسیسات، رده هدف ساختمان مشخص و قابل دستیابی باشد.
دریافت برچسب انرژی فقط یک الزام اداری نیست؛ برای مالک یا بهره‌بردار ساختمان هم نتایج ملموسی دارد. ساختمان‌هایی که رده بالاتری می‌گیرند، هزینه قبوض انرژی کمتری دارند. در عمل، تفاوت مصرف بین رده‌های بالا و پایین می‌تواند قابل توجه باشد و همین موضوع در طول چند سال، هزینه اولیه ممیزی و اقدامات بهینه‌سازی را جبران کند.
رتبه بهتر انرژی، ارزش ملک را هم تحت تأثیر قرار میدهد. خریداران و مستأجران، به ویژه در ساختمانهای اداری و تجاری، به هزینه جاری بهره‌برداری توجه می‌کنند و ساختمانی که برچسب انرژی قابل قبولی دارد، از این نظر جذاب‌تر است. علاوه بر این، داشتن برچسب معتبر نشان میدهد ساختمان با استانداردهای ملی همخوانی دارد و در صورت الزام قانونی برای ساختمانهای اداری یا دولتی، مشکلی پیش نمی‌آید.
از نظر زیست‌محیطی هم، کاهش مصرف انرژی به معنای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای است. اگر به دنبال رویکرد پایدارتر هستید، دریافت برچسب و اجرای پیشنهادهای بهبود آن، یکی از گام‌های عملی در مسیر مدیریت سبز محسوب میشود. گزارش نهایی هم شامل پیشنهادهایی برای بهینه‌سازی مصرف انرژی است که می‌توانید بعداً آن‌ها را مرحله به مرحله اجرا کنید.
اگر پیش از ممیزی می‌خواهید دست به کار شوید، فهرست روش‌های ساده و کم‌هزینهٔ کاهش مصرف انرژی جای خوبی برای شروع است؛ ولی برای تعیین رده، اندازه‌گیری و محاسبهٔ استاندارد لازم است.
تعیین برچسب انرژی ساختمان با توجه به پارامترهای مختلف صورت می‌گیرد. یکی از این پارامترها نوع کاربری ساختمان است. امروزه، ساختمانهای محدودی قادر به دریافت برچسب انرژی‌اند؛ زیرا، رعایت کردن قوانین مربوط به کاهش انرژی و مصالح به کار گرفته شده اهمیت فراوانی دارد. با در نظر گرفتن معماری اقلیمی، تولید انرژی باید با انرژی‌های تجدیدناپذیر مانند سیستم‌های انرژی پنل‌های خورشیدی و فتوولتاییک صورت بپذیرد. همانطور که در قسمت بالا گفته شد، برچسب انرژی بر حسب میزان مصرف انرژی محاسبه و تعیین میشود. به طور کلی همه ساختمان‌ها باید نسبت به اخذ برچسب انرژی اقدام کنند. ساختمان‌ها با کاربری متفاوت مسکونی، تجاری، اداری یا کارگاهی در سطح کشور وجود دارند که هرکدام انرژی‌های مختلفی را مصرف می‌کنند. در ادامه به چند نمونه از این ساختمان‌ها اشاره می‌کنیم.
همانطور که به صورت روزانه با ساختمانهای اداری روبه‌رو می‌شوید، میزان مصرف بالای انرژی آن‌ها را مشاهده کرده‌اید. ساختمانهای اداری دولتی از جمله ساختمانهای مهم در زمینه دریافت برچسب انرژی در نظر گرفته می‌شوند.
برای این گروه، راه‌های بهینه‌سازی مصرف انرژی در ادارات معمولاً پرتکرارترین پیشنهادهای گزارش است.
این ساختمان‌ها با میزان مصرف کمتری مواجه هستند و اکثر خانواده‌ها برای صرفه‌جویی بیشتر، حفاظت از محیط زیست و کاهش هزینه‌های خانوار در جهت کاهش مصرف انرژی می‌کوشند. ساختمانهای مسکونی بزرگ با متراژ بالای هزار متر مسلما با مصرف بیشتری انرژی مواجه می‌شوند. در نقطه مقابل آن ساختمانهای زیر هزار متر مربع مصرف انرژی کمتری دارند. به طور کلی، متراژ در تعیین برچسب انرژی ملاک نیست اما آنچه مسلم است با اضافه شدن متراژ مصرف انرژی در ساختمان به صورت ناخواسته بالا خواهد رفت.
بار سرمایش، روشنایی و تهویهٔ فضاهای عمومی در این ساختمان‌ها زیاد است و ساعت کارکرد طولانی، هر ایراد کوچک در کنترل سیستم‌ها را به عدد بزرگی روی قبض تبدیل میکند.
بخش اداری و رفاهی این مجموعه‌ها معیار ساختمانی دارد و بخش تولید، معیار فرآیندی. جداسازی درست این دو، شرط رسیدن به یک شاخص قابل دفاع است.
الگوی استفاده فصلی و پرنوسان است؛ یعنی تحلیل قبوض بدون در نظر گرفتن تقویم آموزشی و ساعت‌های خالی بودن ساختمان، نتیجهٔ گمراه‌کننده میدهد.
کارکرد شبانه‌روزی تأسیسات و الزامات تهویه، این گروه را پرمصرف‌ترین کاربری ساختمانی میکند و در عوض، بیشترین فرصت صرفه‌جویی را هم دارد.
در هر شش گروه بالا، معیار مقایسه فرق میکند. همین نکته باعث میشود رده یک ساختمان اداری با یک ساختمان مسکونی هم‌متراژ، با عدد مصرف برابر، یکسان نباشد.
فرآیند دریافت برچسب انرژی ساختمان را به صورت شفاف و مرحلهای پیش می‌بریم تا هم زمان‌بندی مشخص باشد و هم خروجی هر گام برای شما روشن باشد.
ابتدا نوع ساختمان (مسکونی، اداری، تجاری یا سایر)، متراژ مفید، سال ساخت و مدارک موجود بررسی میشود. اگر ساختمان موجود است، قبوض برق و گاز حداقل یک تا سه سال اخیر اهمیت زیادی دارد. در این مرحله، محدوده تقریبی هزینه و زمان هم مشخص میشود. خروجی این مرحله، فهرست مدارک لازم و برنامه بازدید است.
این مرحله تلفنی یا از طریق فرم تماس انجام میشود و هزینه‌ای ندارد.
کارشناس در محل حضور پیدا میکند. وضعیت عایق‌کاری دیوارها و سقف، نوع پنجره‌ها، سیستم گرمایش و سرمایش، روشنایی و الگوی استفاده از فضاها بررسی میشود. برای ساختمانهای موجود، داده‌های مصرف واقعی با مساحت مفید و اقلیم منطقه تطبیق داده میشود. برای ساختمانهای جدید، اسناد طراحی (پوسته، تأسیسات مکانیکی و برقی) کنترل میشود. این مرحله یک تا چند روز بسته به اندازه ساختمان طول میکشد.
داده‌های جمع‌آوری شده وارد نرم‌افزارهای محاسباتی مرتبط با استاندارد برچسب انرژی ساختمان میشود. شاخص مصرف انرژی بر حسب کیلووات‌ساعت بر مترمربع در سال محاسبه و رده نهایی تعیین می‌گردد. اگر ساختمان اداری باشد، معیارهای خاص بخش اداری استاندارد ۱۴۲۵۴ هم اعمال میشود.
گزارش نهایی شامل رده انرژی، شاخص‌های اصلی، نقاط ضعف و پیشنهادهای عملی برای بهبود است. این پیشنهادها از اقدامات کم‌هزینه مثل تنظیم سیستم‌ها یا تعویض روشنایی شروع میشود و تا عایق‌کاری یا بهینه‌سازی سیستم‌های گرمایشی ادامه پیدا میکند. بسیاری از این پیشنهادها همان راه‌های کاهش مصرف انرژی هستند که می‌توانید بعد از دریافت برچسب هم دنبال کنید.
گزارش و مدارک به بازرس انرژی ارائه میشود. پس از تأیید، گواهی برچسب انرژی صادر می‌گردد. زمان کل فرآیند از شروع تا صدور، بسته به آمادگی مدارک و اندازه ساختمان، بین چند روز تا دو هفته است. خروجی نهایی، گواهی معتبر به همراه گزارش فنی است که می‌توانید برای مستندسازی یا ارائه به دستگاههای نظارتی استفاده کنید.
در هیچ‌کدام از این پنج گام، کار شما به انتظار بی‌خبر نمی‌گذرد: پس از هر مرحله وضعیت پرونده و گام بعدی به‌صورت مکتوب اعلام میشود.
هر روزی که بابت نبود یک مدرک از دست می‌رود، به زمان صدور گواهی اضافه میشود. فهرست زیر همان چیزی است که در تماس اول از شما می‌خواهیم؛ آن را به‌عنوان چک‌لیست بردارید.
اگر بخشی از این مدارک را در اختیار ندارید، کار متوقف نمی‌شود؛ کارشناس در بازدید، داده‌های جایگزین را اندازه‌گیری و ثبت میکند و در گزارش مشخص میشود کدام عدد برداشت میدانی بوده و کدام از سند آمده است.
ممیزی انرژی حدس زدن نیست. هر بند زیر یک مشاهدهٔ ثبت‌شده در فرم بازدید است که بعداً به ورودی محاسبه تبدیل میشود و در گزارش به آن ارجاع داده میشود.
در موتورخانه‌های پرمصرف، ترتیب اقدام‌ها معمولاً همان چیزی است که در بهینه‌سازی مصرف انرژی در موتورخانه توضیح داده‌ایم: اول تنظیم و کنترل، بعد عایق، و در آخر تعویض تجهیز.
دستورالعمل برچسب انرژی ساختمان، یکی از شاخص‌های مهم در زمینه عملکرد انرژی ساختمان است. امروزه، مسئولان این حوزه برای صدور برچسب انرژی پشتکار بیشتری به خرج می‌دهند. برچسب انرژی ساختمانهای اداری مطابق با استاندارد ملی با کد ISIRI 14254 1st edition تعیین خواهد شد. هنگامی که یک ساختمان اداری در حال ساخت باشد یا حدود سه سال از ساخت این سازه گذشته باشد، می‌تواند از برچسب انرژی استفاده کند. شاخص مصرف انرژی برای ساختمانهای اداری بر اساس KWh/year.m2 تعیین میشود. این شاخص مصرف کلی انرژی را در طول سال اندازه‌گیری میکند. تعیین رده و دستورالعمل برچسب انرژی ساختمانهای اداری با مقدار R محاسبه میشود و بین ۷ الی ۱ در نظر گرفته شده است. اگر R میزان مصرف انرژی بیشتر از ۳ باشد، به این ساختمان برچسب تعلق نمی‌گیرد.
در عمل، سه چیز پروندهٔ یک ساختمان اداری را از یک ساختمان مسکونی متمایز میکند: ساعت کارکرد مشخص و قابل مستندسازی، سهم بالای روشنایی و تجهیزات اداری در مصرف برق، و وجود فضاهای مشترک پرمصرفی مثل سالن جلسات و راهروهای همیشه‌روشن. هر سه در محاسبهٔ مقدار R اثر می‌گذارند.
| موضوع | در ساختمان اداری | اثر روی رده انرژی |
|---|---|---|
| مرجع استاندارد | ISIRI 14254 (غیرمسکونی) | معیار مقایسه با میانگین کاربری اداری سنجیده میشود. |
| واحد شاخص | KWh/year.m² بر زیربنای مفید | مساحت مفید نادرست، رده را چند پله جابه‌جا میکند. |
| شرط اقدام | در حال ساخت، یا حدود سه سال از ساخت گذشته | ساختمان تازه‌تحویل، سابقهٔ مصرف قابل اتکا ندارد. |
| مقدار R | بازهٔ ۷ تا ۱ | بیشتر از ۳ بودن R یعنی برچسب تعلق نمی‌گیرد. |
| الگوی بهره‌برداری | ساعت اداری مشخص، تعطیلی آخر هفته | تحلیل قبض بدون آن، مصرف را پرت نشان میدهد. |
برای ساختمانهای دستگاههای اجرایی، توصیهٔ عملی ما این است: پیش از هر اقدام عمرانی، ممیزی را انجام دهید. بدون عدد مبنا، بعد از اجرای اصلاحات هیچ راهی برای اثبات میزان بهبود نخواهید داشت.
برای نحوه محاسبه و تعیین برچسب انرژی ساختمان در ابتدا باید معماری اقلیمی مورد بررسی قرار گیرد، میزان سرما، گرما، رطوبت و … در میزان مصرف انرژی دخالت دارند. برای ساختمانهای موجود باید با توجه به قبوض ماهانه، میزان مصرف انرژی مورد بررسی قرار گیرد؛ اما، ساختمانهای درحال ساخت باید از روش محاسبه خاصی پیروی کنند. با اندازه‌گیری میزان انرژی میتوان برچسب انرژی دقیق‌تری را صادر کرد. رابطه ریاضی زیر بیانگر فرمول محاسبه میزان مصرف انرژی برای ساختمان‌هایی با قدمت حداقل سه ساله است. در این فرمول میزان مصرف انرژی سالانه را با نماد (E(actual مشخص کرده است که با (kWh/m2.year) اندازه‌گیری میشود. روش محاسبه و تعیین میزان مصرف در دستورالعمل برچسب انرژی ساختمان عبارتست از:
به زبان ساده، محاسبه سه گام دارد. گام اول، جمع کردن همهٔ حامل‌های انرژی روی یک واحد مشترک: مترمکعب گاز و کیلووات‌ساعت برق با ضریب تبدیل خودشان به یک عدد واحد تبدیل می‌شوند. گام دوم، تقسیم این عدد بر زیربنای مفید تا شاخص مصرف سالانه به دست آید. گام سوم، مقایسهٔ این شاخص با معیار ملی همان کاربری در همان اقلیم؛ نسبت این دو، همان مقداری است که رده A تا G را تعیین میکند.
دو نکته که بیشترین خطا را می‌سازند و ما همیشه کنترل می‌کنیم: اول، مساحتی که در مخرج قرار می‌گیرد باید زیربنای مفید باشد نه زیربنای کل با پارکینگ و مشاعات؛ دوم، بازهٔ قبوض باید سال کامل را بپوشاند، چون مصرف ساختمان شدیداً فصلی است و چهار ماه زمستان به‌تنهایی تصویری کاملاً پرمصرف می‌سازد.
شاخص مصرف انرژی، قلب برچسب است. همهٔ بحث ردهبندی در نهایت به یک عدد برمی‌گردد: ساختمان شما در یک سال، به ازای هر مترمربع زیربنای مفید، چند کیلووات‌ساعت انرژی مصرف کرده است. رابطهٔ کنار همین متن، همان فرمولی است که این عدد را برای ساختمانهای با قدمت حداقل سه سال به دست میدهد.
اجزای این محاسبه را بشناسید تا بتوانید گزارش را بخوانید و دربارهٔ آن سؤال کنید؛ یک گزارش خوب باید هر عدد ورودی‌اش قابل ردیابی باشد.
چارچوب روشی که این محاسبات بر پایهٔ آن انجام میشود، بخشی از همان خانوادهٔ مهندسی و استانداردهای بازرسی فنی است: هر عدد یا اندازه‌گیری شده است، یا از سندی قابل ارائه آمده است.
این برچسب انرژی در ایران با هدف ارتقای کارایی انرژی در ساختمان‌ها و کاهش مصرف انرژی در بخش ساختمان تدوین و اجرا شده است. استاندارد برچسب انرژی ساختمان، در سال ۱۳۹۰ برای بار اول مورد ویرایش و بازبینی قرار گرفت. در این مرحله ساختمانهای مسکونی و غیر مسکونی به صورت منفرد و جداگانه در استاندارد ثبت شدند.
ساختمانهای مسکونی شماره ISIRI 14253 ثبت گردید. این مرجع، معیار مصرف انرژی و دستورالعمل برچسب انرژی ساختمانهای مسکونی را تعیین میکند و مبنای ردهبندی A تا G برای آپارتمان‌ها و مجتمع‌های مسکونی است.
همچنین، ساختمانهای غیر مسکونی به شماره ISIRI 14254 مشخص شدند. ساختمانهای اداری، تجاری، آموزشی و درمانی زیر همین مرجع سنجیده می‌شوند و معیار هر کاربری در آن جداگانه تعریف شده است.
استانداردی که مورد بررسی قرار گرفت برای ساختمانهای جدید و ساختمانهای موجود از قبل مورد استفاده قرار می‌گیرد. اکنون با توجه به ویرایشی که در سال ۱۴۰۱ انجام شد، ساختمانهای در حال ساخت از لیست حذف شدند و فقط ساختمانهای موجود در این طرح قرار گرفتند. در نهایت یک استاندارد برچسب انرژی ساختمان واحد را معرفی کردند که با توجه به آن میزان مصرف انرژی ساختمان‌ها محاسبه میشود.
صرفه‌جویی در مصرف انرژی را هدف گرفته و الزامات عایق‌کاری پوسته، بازدهی تجهیزات گرمایشی و سرمایشی و کنترل سامانه‌ها را تعیین میکند. بخش بزرگی از پیشنهادهای اصلاحی گزارش ما به بندهای همین مبحث ارجاع داده میشود.
اعتبار یک گواهی به صلاحیت صادرکنندهٔ آن بند است. دیدبان سنجش امیرکبیر شرکت بازرسی نوع الف بر پایهٔ ISO/IEC 17020 است و گواهینامه‌ها و مجوزهای مجموعه پیش از شروع کار قابل بررسی است.
فهرست بالا جایگزین تعیین دقیق الزامات پروندهٔ شما نیست. اینکه کدام ویرایش از کدام استاندارد برای کاربری و سال ساخت ساختمان شما کاربرد دارد، پیش از شروع کار و به‌صورت مکتوب مشخص میشود.
گزارش ما همیشه به‌ترتیب بازگشت سرمایه نوشته میشود، نه به ترتیب هزینه. سه دستهٔ زیر همان ترتیبی است که در عمل پیشنهاد می‌کنیم.
بازگشت سرمایه در یک تا دو فصل. این دسته نیاز به پیمانکار و توقف بهره‌برداری ندارد و معمولاً اولین پله از بهبود رده را می‌سازد.
بازگشت سرمایه در یک تا سه سال. این دسته بودجهٔ مشخص و یک برنامهٔ اجرایی می‌خواهد، ولی اثرش روی شاخص مصرف پایدار است.
ترتیب اجرای این دسته در موتورخانه را در بهینه‌سازی مصرف انرژی مرحله به مرحله توضیح داده‌ایم.
برای ساختمانهای رده F و G که با اصلاح جزئی به رده قابل قبول نمی‌رسند. در این حالت گزارش، برآورد بهبود رده به ازای هر گزینه را هم میدهد.
یک تجربهٔ عملی: در بسیاری از ساختمانهای اداری، فقط تنظیم درست سامانهٔ کنترل و حذف گرمایش و سرمایش همزمان، بخش محسوسی از مصرف را کم میکند — پیش از آنکه ریالی خرج تجهیز تازه شود. حتی انتخاب درست یک وسیلهٔ گرمایشی کوچک هم اثر دارد؛ نکته‌های مصرف بخاری برقی نمونهٔ ساده‌ای از همین منطق است.
این‌ها را از پرونده‌های واقعی جمع کرده‌ایم. هر کدام، بدون آنکه ساختمان واقعاً پرمصرف باشد، شاخص مصرف را بالا نشان میدهد یا پروندهٔ گواهی را عقب می‌اندازد.
اگر پیش از تماس با ما هر یک از این شش مورد را بررسی و اصلاح کنید، هم زمان صدور گواهی کوتاه‌تر میشود و هم رده نهایی به وضعیت واقعی ساختمان نزدیک‌تر.
یک پروندهٔ کامل برچسب انرژی، فقط یک برگ گواهی نیست. فهرست زیر همان چیزی است که در پایان کار تحویل می‌دهیم و شما می‌توانید به دستگاه نظارتی، خریدار یا پیمانکار ارائه کنید.
| قلم تحویلی | محتوا | کاربرد برای شما |
|---|---|---|
| گواهی برچسب انرژی | رده A تا G با مشخصات ساختمان و تاریخ اعتبار | ارائه به دستگاههای نظارتی، خریدار یا مستأجر |
| گزارش فنی ممیزی | شاخص مصرف، سهم هر بخش و مشاهدات بازدید | شناخت دقیق نقاط هدررفت انرژی |
| فهرست اولویتدار اقدام‌ها | اقدام‌های کم‌هزینه، میان‌مدت و اساسی | تبدیل بودجهٔ نگهداری به برنامهٔ هدفمند |
| برآورد اثر هر اقدام | تخمین بهبود شاخص و رده به ازای هر گزینه | تصمیم‌گیری دربارهٔ بازگشت سرمایه |
| مستندات مبنا | جدول قبوض، مساحت مفید و فرض‌های محاسبه | قابل بازبینی بودن هر عدد گزارش |
گزارشی که فرض‌هایش را پنهان کند، قابل بازبینی نیست. به همین دلیل در پروندهٔ ما هر عدد مبنا با منبعش ثبت میشود — همان چیزی که شرکتهای بازرسی مهندسی معتبر را از صدور گواهی صوری جدا میکند.
قیمت ثابت و یکسان برای همهٔ ساختمان‌ها اعلام نمی‌کنیم، چون کار یک ساختمان مسکونی هشتصد متری با یک برج اداری ده‌هزار متری یکی نیست. در عوض، عوامل مؤثر را شفاف می‌گوییم تا بدانید برآورد از کجا می‌آید.
زیربنای مفید، تعداد طبقات و نوع کاربری سه عاملی هستند که حجم برداشت میدانی و محاسبه را تعیین می‌کنند. ساختمان اداری با معیار اداری محاسبه میشود و زمان بیشتری میبرد.
با مدارک آماده، از بازدید تا گزارش نهایی معمولاً پنج تا دوازده روز کاری است. هماهنگی با بازرس انرژی برای صدور گواهی ممکن است چند روز به این مدت اضافه کند.
گواهی حدود پنج سال معتبر است. اگر در این بازه تغییر اساسی در پوسته یا سیستم‌های انرژی ساختمان رخ دهد، ارزیابی مجدد توصیه میشود — چه برای به‌روز شدن رده، چه برای اثبات بهبود.
ساختمانی با چند موتورخانه، چیلر، سیستم تهویهٔ مکانیکی و مدارهای متعدد، برداشت و محاسبهٔ سنگین‌تری دارد تا ساختمانی با پکیج و اسپلیت.
نبود نقشه یا قبوض، کار را به برداشت میدانی منتقل میکند و همین، هم زمان و هم هزینه را بالا میبرد. آماده کردن مدارک، ارزان‌ترین راه کاهش هزینه است.
فاصلهٔ ساختمان و تعداد ساختمانهای یک مجموعه در اعزام کارشناس اثر دارد؛ برای چند ساختمان در یک پرونده، برآورد مجموعه‌ای ارائه میشود.
برای برآورد دقیق، کافی است کاربری، متراژ مفید و سال ساخت ساختمان را به ما بگویید. برآورد پیش از شروع کار و به‌صورت مکتوب اعلام میشود.
انتخاب مجری در این کار، تفاوت بین یک برگ کاغذ و یک سند قابل استناد است. چهار معیار زیر را از هر شرکتی که انتخاب می‌کنید بپرسید — از ما هم.
فعالیت ما بر پایهٔ الزامات ISO/IEC 17020 و از سال ۱۳۹۵ است. دربارهٔ دیدبان سنجش امیرکبیر و سابقهٔ پروژه‌ها پیش از انتخاب قابل بررسی است.
اعداد گزارش از حدس و پرسش شفاهی نمی‌آید؛ در محل اندازه‌گیری میشود و مرجع هر عدد در پیوست گزارش ثبت است.
تیم ما در ده حوزهٔ بازرسی صنعتی فعال است و ممیزی انرژی ساختمان را کسی انجام میدهد که تأسیسات همان ساختمان را هم می‌شناسد.
از تماس اول تا بعد از تحویل گزارش، یک نفر مسئول پروندهٔ شماست. برای پرسش دربارهٔ بندهای گزارش هم بعد از پایان کار در دسترس هستیم.
کارشناسان ما وضعیت پوسته، تأسیسات گرمایشی و سرمایشی، روشنایی و الگوی بهره‌برداری ساختمان شما را ممیزی می‌کنند، شاخص مصرف انرژی را طبق استاندارد ملی ۱۴۲۵۳ یا ۱۴۲۵۴ محاسبه می‌کنند و رده A تا G را همراه با گزارش راهکارهای بهبود تحویل می‌دهند. مجوزها و گواهینامه‌های مجموعه پیش از شروع کار قابل بررسی است. برای تعیین دامنهٔ کار و دریافت برآورد متناسب با ساختمان خود، همین حالا با ما تماس بگیرید.
هزینه بسته به متراژ مفید، نوع کاربری (مسکونی یا اداری)، پیچیدگی تأسیسات و اینکه ساختمان موجود است یا جدید، متفاوت است. برای برآورد دقیق، مدارک اولیه را بررسی می‌کنیم.
اگر مدارک (به ویژه قبوض برای ساختمانهای موجود) آماده باشد، از بازدید تا گزارش نهایی معمولاً ۵ تا ۱۲ روز کاری زمان میبرد. هماهنگی با بازرس انرژی ممکن است چند روز دیگر اضافه کند.
حدود پنج سال اعتبار دارد. اگر در این مدت تغییرات اساسی در سیستم‌های انرژی یا پوسته ساختمان ایجاد شود، بهتر است مجدداً ارزیابی شود.
برای ساختمان موجود، مبنای اصلی مصرف واقعی برق و گاز در سالهای گذشته به همراه مساحت مفید و اقلیم است. برای ساختمان جدید یا در حال ساخت، اسناد طراحی و تطابق اجرا با طراحی اهمیت بیشتری دارد و بازدیدهای مرحلهای انجام میشود.
برای ساختمان موجود: قبوض برق و گاز حداقل یک تا سه سال اخیر، نقشه یا اطلاعات مساحت مفید، مشخصات کلی سیستم‌های گرمایش و سرمایش. برای ساختمان جدید: نقشه‌های معماری، تأسیسات مکانیکی و برقی، مشخصات عایق‌ها و پنجره‌ها. جزئیات دقیق را در مشاوره اولیه مشخص می‌کنیم.
فشار بر ساختمانهای اداری و دستگاههای اجرایی برای دریافت برچسب انرژی سالبهسال بیشتر شده و در بسیاری از استانها فرآیند بازرسی و صدور در حال اجراست. توصیهٔ عملی ما این است که منتظر ابلاغ نهایی نمانید؛ ممیزی زودتر، هم وضعیت واقعی مصرف را روشن میکند و هم زمان کافی برای اصلاح میدهد.
بله، اما مسیرش فرق میکند. اگر ساختمان تازهساز است یا سابقهٔ مصرف قابل اتکا ندارد، محاسبه بر پایهٔ اسناد طراحی و مشخصات اجراشدهٔ پوسته و تأسیسات انجام میشود. در ساختمانهای موجودی که قبض در دسترس نیست، برداشت میدانی و اطلاعات مشترک شرکتهای برق و گاز جایگزین میشود.
رده ضعیف بهخودیخود جریمه نیست، اما هزینهٔ جاری بالاتر، جذابیت کمتر ملک برای خرید و اجاره، و احتمال ایراد در ارزیابیهای آینده را به همراه دارد. مسیر بهبود همان فهرست اولویتدار گزارش است: اول تنظیم و کنترل، بعد عایق و درزبندی، و در نهایت تعویض تجهیزات.
منطق ردهبندی و رنگها یکی است، ولی موضوع سنجش فرق میکند. برچسب لوازم خانگی مصرف یک دستگاه را در شرایط آزمون استاندارد میسنجد؛ برچسب انرژی ساختمان، مصرف کل یک ساختمان را به ازای هر مترمربع زیربنای مفید در طول یک سال.
